Zabytkowe okna – ratować czy wymienić? Szkoła Österport studium przypadku.

Sonja i Hans Allbäck od prawie czterdziestu lat zajmują się renowacją starych i zabytkowych okien.  Kierując się ideą przywrócenia tradycyjnych metod okiennictwa, zakwestionowali słuszność wymieniania starych okien na nowe, które zazwyczaj nie wytrzymują próby czasu.

Podczas swojej wieloletniej pracy stworzyli własną metodę łączącą tradycyjne metody i nową technologię, otworzyli ośrodek szkoleniowy, gdzie wykształcili ponad 260 nowych rzemieślników i odnowili wiele monumentalnych obiektów jak Pałac Wersal w Paryżu, Parlament w Ottawie (Kanada), pałac Amalienborg w Kopenhadze, dworek Holkham w Anglii, Masoneria Oslo, czy Uniwersytet w Lund.

Dążąc do jak najwyższej jakości i udokumentowania swoich działań, pod koniec lat 80-tych Allbäckowie rozpoczęli współpracę badawczą z profesorem Borisem Schönbeckiem z Uniwersytetu Technicznego Chalmersa. Celem był dokładny i naukowy opis działań renowacyjnych oraz pomiar wytrzymałości okien odrestaurowanych.

Jednym z badanych obiektów była Szkoła Österport w Ystad, w której, po skargach pracowników na słabą izolację dźwięków i wiatru, gmina postanowiła wymienić stare okna sprzed Drugiej Wojny Światowej. Wykonano próbę – cztery okna naprawiono wykorzystując technologię Allbäcków. Rezultaty były na tyle satysfakcjonujące, że prace kontynuowano przez 5 lat.

11406298_972909226075021_5348030690818618598_ojpg

Ponowione w 1999 roku badania z profesorem Bertilem Fredlundem z Instytutu Technicznego w Lund (wydział Materiałów Budowlanych), wykazały przewagę starych, naprawionych okien skrzynkowych nad ówczesnymi trzyszybowymi pod względem wartości współczynnika przenikania ciepła, tzw. współczynnika U. (Wyniki dostępne są w publikacjach Allbäck Fönsterhantverk) Gmina Lund przeprowadziła zaś pomiary hałasu dla tych konstrukcji okien z wynikiem korzystnym dla odrestaurowanych przez Allbäcków okien skrzynkowych.

Jednoznaczne wyniki testów udowadniają, iż renowacja okien dobrej jakości generuje korzyści finansowe, estetyczne i ekologiczne, jak również pozwala zachować dawny wygląd, konstrukcję i walory kulturowe. Unowocześnianie tradycyjnych metod rzemiosła okiennego prowadzi zaś do uzyskiwania najlepszej jakości oraz doskonałej izolacji.

Przez wzgląd na wiek projektu – 30 lat od renowacji oraz 5 lat od pierwszej konserwacji, następnym krokiem jest wykonanie analizy cyklu życia, aby uniknąć niepotrzebnych wymian okien w przyszłości. Dla porównania, inne okoliczne budynki z tej samej epoki doświadczyły dwukrotnej wymiany okien w tym samym okresie. Można dzięki temu powiedzieć, iż projekt Szkoły Österport w Ystad stał się prekursorem w nowoczesnym podejściu do tradycyjnego okiennictwa.

 

Żródła:

·         Journal of Architectural ConservationNo 1 March 2004 – Sonja Allbäck i Bertil Fredlund

·         Renovation of old windows from before the Second World War - A sustainable alternative to window replacement – Sonja i Hans Allbäck


więcej informacji na https://www.allbackwindowcraft.com/ i https://linoljeprodukter.se/produktinformation/publikationer

 Zdjęcia: media społecznościowe szkoły w Ystad


STERPORT_4_Ystad-Gymnasium-2017jpg